Een van de eerste zaken die je gynaecoloog zal doen bij een kinderwens of zwangerschap is je foliumzuur voorschrijven. Maar wat is foliumzuur eigenlijk? En wat is het verschil met folaat? In dit artikel zal ik proberen het verschil tussen beide duidelijk maken, alsook het belang van de natuurlijke actieve vorm folaat.
Foliumzuur en folaat zijn beide vormen van vitamine B11. Het verschil is dat folaat de natuurlijke variant is, waar foliumzuur de synthetisch variant betreft.
In de natuur komt vitamine B11 voor als folaat (te vinden in oa bladgroentes). Het speelt een cruciale rol bij celgroei en de vorming van DNA. Een tekort aan folaat kan ernstige gezondheidsrisico’s met zich meebrengen zoals een verhoogd risico op hartziektes, beroertes en kanker.
Voor zwangere vrouwen zorgt een tekort voor een verhoogd risico op geboorteafwijkingen zoals neurale-buisdefecten (bv open ruggetje). Folaat draagt bij tot de vorming van de placenta en de groei van de foetus, bovendien vermindert het de kans op bloedarmoede.
Folaat speelt een rol bij de aanmaak van cellen en weefsels dus als zwangere vrouw of iemand met een kinderwens is het zeker belangrijk om te letten op je B11 inname. Vanaf je zwanger wordt, zal je dan ook een voorschrift krijgen voor foliumzuur. Dit is echter de synthetische variant.
Wat is daar nu mis mee?
Foliumzuur is een synthetisch, inactieve variant van folaat. Het wordt gebruikt door de industrie omdat het een pak goedkoper en makkelijker maakbaar is. Het probleem is echter dat dit een lichaamsvreemde stof is. Wat wil zeggen dat ze in de natuur niet voorkomt en vandaar dat je lichaam er eigenlijk niets mee kan. Dus, wanneer je foliumzuur neemt, moet je lichaam dit eerst omzetten naar folaat en vervolgens naar de actieve vorm. Het is dus een complex omzettingsproces dat traag en inefficiënt verloopt.
Bovendien heeft groot deel van de bevolking een gendefect die die omzetting naar actief folaat verhinderd. De omzetting naar folaat gebeurt in de lever, maar je lichaam is slechts in staat om per dag 200 mcg synthetisch foliumzuur om te zetten naar folaat. Wat gebeurt er met de rest? Dat gaat opstapelen en kan tot klachten leiden: tinteling in handen en voeten, pijn aan de tanden, slechter geheugen etc.
Tot slot gaat een overschot aan foliumzuur een tekort van vitamine B12 in het bloed maskeren. Echter kan een tekort aan vitamine B12 een risico vormen voor een verlaagde vruchtbaarheid., alsook vergroot het de kans op een miskraam en neurale buis defecten.
Dus reden genoeg om foliumzuur te vermijden en onmiddellijk te kiezen voor folaat.
Multivitamine
In eerste instantie is het heel belangrijk om folaatrijke voeding te eten. Dit kan je dan aanvullen met een folaatsupplement. Je kan folaat als apart supplement nemen, maar makkelijker is het om te zoeken naar een multivitamine die een B-complex bevat, met dus de actieve folaat vorm (minimum 400 microgram).
Waarom een B-complex? Verschillende B-vitamines spelen een zeer belangrijke rol bij de vruchtbaarheid en zwangerschap. Bovendien ondersteunen de B-vitamines elkaar, dus vandaar dat het altijd goed is om deze in een complex te nemen.
- B11, B12 en B6 zullen samen de homocysteïne verlagen: waardoor er minder kans is op DNA schade en dus minder aangeboren afwijkingen. Bovendien is homocysteïne een belangrijke factor ih ontstaan van zwangerschapsvergiftiging (toxicose).
- Tijdens de zwangerschap kunnen verhoogde oestrogeenlevels een inhiberend effect hebben op B3. Deze vitamine is belangrijk voor de ontwikkeling van het zenuwstelsel van je baby. Vandaar dat het aangeraden is om hier tijdens de zwangerschap op te letten.
Wanneer je op zoek gaat naar een zwangerschapsvitamine met B-complex is het belangrijk om te letten op de aanwezigheid van actieve vitamines:
B2:
Actieve vorm: Riboflavine-5’-fosfaat
B6
Actieve vorm: Pyridoxaal-5’-fosfaat
Synthetisch (= te vermijden!): Pyridoxine
B9/B11
Actieve vorm: Folaat, 5-MTHF of 5-methyltetrahydrofolaat, Quatrefolic, Metafolin
Synthetisch (= te vermijden!): Pteroylmonoglutaminezuur
B12
Actieve vorm: Methylcobalamine of Adenosyl- en methylcobalamine
Hoe lang:
Synthetisch foliumzuur mag je niet te lang nemen. Dit stop je best na het eerste trimester. Te veel foliumzuur verhoogt namelijk het risico op obesitas en autisme (Lynch, 2012) omdat het metabole verstoringen veroorzaakt bij de foetus.
Dit is niet het geval bij folaat. Dus een extra reden om te kiezen voor natuurlijk en actief folaat als supplement. Deze kan je dan doornemen gedurende de volledige zwangerschap en borstvoedingsperiode.
Voeding:
Supplementen kunnen een heel mooie aanvulling zijn om er voor te zorgen dat je zeker voldoende van de juiste vitaminen hebt.
Echter ben ik van mening dat de basis van je vitaminen nog altijd uit een gezonde voeding moet komen. Dus, wil je je voorraad folaat aanvullen ga dan voor volgende voedingsmiddelen:
Asperges, broccoli, linzen, kikkererwten, spinazie en andere groene bladgroenten, spruitjes, avocado, bloemkool, boerenkool, sinaasappel, hazelnoten en walnoten.
Bronnen:
https://www.natuurdietisten.nl/kwaliteitsaspecten-foliumzuur-en-folaat/
https://www.ahealthylife.nl/foliumzuur-versus-folaat-wat-is-het-verschil/
https://www.sohf.nl/nieuws/foliumzuur-b11-folaat-5-mthf-wat-zijn-verschillen
Lynch, D. B. (2012, May 11). Folic Acid: Increase in MTHFR and Autism? Opgehaald van MTHFR.net: http://mthfr.net/folic-acid-fortification-increase-in-mthfr-and-rise-in-autism/2012/05/11/
FOVEO 